Isaac Newton (1643 – 1727)

Isaac Newton, (Gregoryen takvimi için: d. 4 Ocak 1643 – ö. 31 Mart 1727)_{(Jülyen takvimi için: 25 Aralık 1642-20 Mart 1726)}, Ä°ngiliz fizikçi, matematikçi, astronom, mucit, filozof. En büyük matematikçi ve bilim adamlarından biri olduÄŸu düşünülür. Bilim devrimine ve heliyosentirizm’in geliÅŸmesinde büyük katkıları olmuÅŸtur. Ä°saac Newton 4 Ocak 1642′de Ä°ngiltere’nin Lincolnshire kentinde doÄŸdu. Çiftçi olan babasını, doÄŸumundan üç ay önce kaybetmiÅŸti. Annesi ikinci kez evlendi. Ä°kinci evlilikten üç üvey kardeÅŸi olan Isaac Newton anneannesinde kalıyordu. On iki yaşında Grantham’da King’s School’a yazılan Newton, bu okulu 1661′de bitirdi. Aynı yıl Cambridge Ãœniversitesi’ndeki Trinity Koleji’ne girdi. Nisan 1665′te bu okuldan lisans derecesini aldı. Lisansüstü çalışmalarına baÅŸlayacağı sırada ortalığı saran veba salgını yüzünden eve haciz geldi.

Salgından korunma amacıyla annesinin çiftliÄŸine sığınan Newton, burada geçirdiÄŸi iki yıl boyunca en önemli buluÅŸlarını gerçekleÅŸtirdi. 1667′de taÅŸ aparmanı na öğretim üyesi olarak döndüğünde diferansiyel ve integral hesabın temellerini atmış, beyaz ışığı oluÅŸturan renklere ulaÅŸmıştı. ÇekingenliÄŸi yüzünden Newton her biri bilimde devrim yaratacak nitelikteki bu buluÅŸların çoÄŸunu uzun yıllar sonra (örneÄŸin diferansiyel ve integral hesabı 38 yıl sonra) yayınlamıştır.

Lisansüstü çalışmasını ertesi yıl tamamlayan Newton 1669′da henüz 27 yaşındayken Cambridge Ãœniversitesi’nde matematik profesörlüğüne getirildi. 1671′de ilk aynalı teleskopu gerçekleÅŸtirdi ve ertesi yıl Royal Society üyeliÄŸine seçildi. Royal Society’e sunduÄŸu renk olgusuna iliÅŸkin bildirisinin eleÅŸtirilere hedef olması, özellikle Robert Hooke tarafından ÅŸiddetle eleÅŸtirilmesi üzerine Newton tümüyle içine kapanarak, bilim dünyasıyla iliÅŸkisini kesti.

1675′de optik konusundaki iki bildirisi yeni tartışmalara yol açtı. Hooke makalelerdeki bazı sonuçların kendi buluÅŸu olduÄŸunu, Newton’un bunlara sahip çıktığını öne sürdü. Bütün bu tartışma ve eleÅŸtiriler sonucunda 1678′de ruhsal bunalıma giren Newton ancak yakın dostu ünlü astronom ve matematikçi Edmond Halley’in çabalarıyla altı yıl sonra bilimsel çalışmalarına geri döndü.

Newton’un başına elma düşmesiyle yerçekimini keÅŸfettiÄŸi yer, Cambridge’deki Botanik bahçesi’nde bulunuyor.

Isaac Newton’un kendisine ait ilk basım Principia, Ãœstünde kendi el yazısı ile ikinci basımda yapılacak deÄŸiÅŸiklikler yer alıyor.

Cambridge Ãœniversitesi’nde KatolikliÄŸi yaygınlaÅŸtırma ve egemen kılma çabalarına karşı baÅŸlatılan direniÅŸ hareketine öncülük eden Newton, kral düşürüldükten sonra 1689′da üniversitenin parlamentodaki temsilciliÄŸine seçildi. 1693′de yeniden bir ruhsal bunalıma girdi ve yakın dostlarıyla, bu arada Samuel Pepys ve John Locke ile arası bozuldu. Ä°ki yıl süren bir dinlenme döneminden sonra saÄŸlığına yeniden kavuÅŸtuysa da bundan sonraki yaÅŸamında bilimsel çalışmaya eskisi gibi ilgi duymadı. Daha sonra 1699′da Fransız Bilimler Akademisi’nin yabancı üyeliÄŸine 1703′de Royal Society’nin baÅŸkanlığına seçildi.

Newton ‘EÄŸer diÄŸer insanlardan ileriyi görebiliyorsam, bu devlerin omuzlarında olduÄŸum içindir.’ diyerek kendine yardım edenleri unutmadığını göstermiÅŸtir.